Mirosław Minkina „Rosja–Zachód. Walka o wpływy” – recenzja

W grudniu br. pod Naszym patronatem medialnym na rynku wydawniczym ukazała się, interesująca z perspektywy obecnej sytuacji geopolitycznej, książka dr hab. Mirosława Minkiny pt. „RosjaZachód. Walka o wpływy”. Autor wielu książek z zakresu problematyki bezpieczeństwa narodowego Rosji, podjął się analizy stosunków z szeroko pojętym Zachodem z percepcji kremlowskich elit politycznych. Z uwagi na trwające obecnie konflikty na Ukrainie i w Syrii, gdzie Zachód i Wschód ścierają swoje wpływy na wielu płaszczyznach, warto dogłębnie przyjrzeć się relacjom tych dwóch istotnych ośrodków politycznych, militarnych i ekonomicznych.

Najnowsza książka o Rosji autorstwa dr hab. Mirosława Minkiny ukazała się nakładem Oficyny Wydawniczej RYTM. Wydana w solidnej, twardej okładce, nie pozostawia wrażenia, iż mamy do czynienia z pozycją z niższej półki, także pomimo swojej objętości (prawie 200 stron). Publikacja składa się z czterech części, szczegółowo opisujących dane zagadnienie: Współczesna Rosja, Rosja w globalnym świecie, Rosja kontra Zachód oraz Rosja-Zachód – małżeństwo z rozsądku, a każda z nich dzieli się z kolei na cztery podrozdziały.

W części pierwszej Autor objaśnia jak wygląda proces decyzyjny w zakresie rosyjskiej polityki międzynarodowej, który wynika z historycznej tradycji imperialnej, gdzie państwo jest skupione wokół jednej osoby. Obecnie tą osobą jest, oczywiście, Władimir Putin. Autor przytacza konkretne działania rosyjskiego prezydenta i skupionych wokół niego tzw. siłowików, którzy wykorzystując wysokie ceny węglowodorów przed krachem finansowym 2007 roku spłacili zobowiązania międzynarodowe wobec Zachodu, będące głównym hamulcem powrotu na neoimperialną drogę rozwoju po jelcynowskim kryzysie polityczno-militarno-ekonomicznym. Autor ukazuje jak funkcjonuje mentalność postrzegania świata przez Rosjan, dla których najważniejszym zagrożeniem bezpieczeństwa narodowego jest rozszerzanie się struktur NATO na wschód, jak i samej Rosji przez Putina, a także dumy narodowej wzmacnianej przez propagandę i z pomocą służb specjalnych (FSB).

W drugiej części mamy do czynienia z prezentacją rosyjskiego punktu widzenia na stosunki międzynarodowe, gdzie swój negatywny wizerunek włodarze Kremla obwiniają polityków i media zachodnie, nie dostrzegając tego jako rezultatów własnej polityki i narzędzi jej uprawiania. Co ciekawe, Autor obwinia z kolei tychże polityków o europocentryzm i zadufanie, w wyniku którego Zachód nie zareagował na czas przed podjęciem zbrojnych kroków w odbudowie imperium (Wojna w Osetii Południowej 2008), a co nastąpiło dopiero po aneksji Krymu w marcu 2014 roku. Z perspektywy Rosji działania w Gruzji i na Ukrainie są odpowiedzią na arogancję Zachodu w braku równoprawnego traktowania tego kraju jako mocarstwa w myśl postrzegania świata, podobnie jak to miało miejsce po pokoju westfalskim (1648), gdy Europa charakteryzowała się silnymi państwami narodowymi. Rosja, w opozycji do NATO i UE, gdy zawiodła się na OBWE, a w sprawach globalnych pozostaje jej tylko RB ONZ, rozpoczęła własne procesy integracyjne w rejonie Europy i Azji (Euroazjatycka Unia Gospodarcza w zakresie ekonomii i OUBZ w zakresie bezpieczeństwa, po tym jak WNP nie spełniło pokładanych w niej oczekiwań odbudowy strefy wpływów). Autor analizuje przy tym znaczenie, jak i zagrożenia ze strony krajów byłego ZSRR dla Rosji (w przypadku ich samodzielności), wskazując na instrumenty soft- i hard-power do kreowania polityki wobec „bliskiej zagranicy”.

Część trzecia skupia się na samej osi sporów Rosja-Zachód, przedstawia ich przyczyny, leżące po obu stronach, które inaczej postrzegają powody i sposoby rozwiązywania konfliktów politycznych i zbrojnych na świecie. W większości przypadków Rosja i Zachód stoją otwarcie lub skrycie po przeciwnych stronach barykady, a ponadto Kreml widzi w ingerencji Zachodu w konflikty jako instrument ingerencji na samą Rosję (np. w Syrii) i jej sprawy wewnętrzne (prawa człowieka). Cierniem w oku przywódców rosyjskich jest również suwerenne prawo państw dawnego bloku komunistycznego do samodzielnego wyboru drogi integracji z Zachodem, zwłaszcza w przesuwaniu granic i infrastruktury wojskowej NATO na wschód. Autor prezentuje także ewentualne skutki dalszego powiększania się struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego i przewidywanej odpowiedzi Rosji na takie kroki.

Część czwarta szczegółowo prezentuje Czytelnikowi aspekt poszukiwań alternatywy dla Rosji dla Zachodu w wymiarze ekonomicznym (wymiana handlowa, zwłaszcza rynki zbytu i import węglowodorów), jak również analogiczne możliwości przekierowania zainteresowania Rosji z Europy na Azję, zwłaszcza na coraz szybciej rozwijające się i rosnące w siłę Chiny. Ważnym aspektem jest także ten polityczno-militarny o wzajemnej zależności, gdy zarówno Rosja, jak i Zachód pozostają na celowniku terrorystów islamskich. Na koniec, Autor analizuje perspektywy wzajemnych relacji, które pomimo podziałów i różnic nie do pogodzenia, są na siebie skazane.

Podsumowując, publikacja pt. „RosjaZachód. Walka o wpływy” kompleksowo prezentuje przyczyny, związki i zależności oraz skutki trudnych relacji wschód-zachód, wynikających z chęci przezwyciężenia przez Kreml marazmu lat 90. XX wieku, gdy w postzimnowojennym, jednobiegunowym świecie nie było miejsca dla Rosji jako pełnoprawnego supermocarstwa. Książka została napisana przystępnym językiem, ukazuje rosyjski punkt widzenia, niezbędny do zrozumienia przesłanek, jakimi kieruje się Władimir Putin, jednocześnie oddzielając od tego propagandę i kompleksy narodowe, związane z brakiem chwilowej możliwości realizowania globalnych aspiracji przez Rosję. Polecam ów książkę wszystkim Czytelnikom zainteresowanym geopolityką, jak i samą Rosją i jej mentalnością polityczną, a także wszystkim osobom, które chcą zrozumieć więcej z zawiłości trwających obecnie konfliktów zbrojnych w Syrii i na Ukrainie.

dr hab. MIROSŁAW MINKINA, profesor Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, prorektor ds. nauki oraz kierownik Zakładu Bezpieczeństwa Międzynarodowego i Studiów Strategicznych w Instytucie Nauk Społecznych i Bezpieczeństwa na Wydziale Humanistycznym UPH w Siedlcach. Zainteresowania badawcze Autora koncentrują się wokół problematyki bezpieczeństwa międzynarodowego, a szczególnie polityki bezpieczeństwa i obrony Federacji Rosyjskiej oraz rosyjskich służb specjalnych. Autor ponad 60 artykułów naukowych, publikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych, oraz monografii poświęconych zagadnieniom bezpieczeństwa, m.in. Stosunki wojskowo-polityczne NATO-Unia Europejska, Wywiad Federacji Rosyjskiej, Sztuka wywiadu w państwie współczesnym, FSB. Gwardia Kremla, a także współautor książek Kłamstwo i podstęp we współczesnym świecie i Imperialna gra Rosji oraz prac analityczno-badawczych prowadzonych w MON i redaktor naczelny czasopisma naukowego Secretum.


Autor: Mirosław Minkina

Tytuł: RosjaZachód. Walka o wpływy

Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza RYTM

Oprawa: Twarda

Rok wydania: 2017

ISBN: 978-83-7399-749-3

Liczba stron: 198

Format: 17,5 x 25,0 cm

>>>> Książkę można kupić u wydawcy tutaj <<<<

Komentarze

Rafał "Ralph" Muczyński, koordynator działu "Wojsko". Absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie w Białymstoku i politologii na Politechnice Białostockiej. Rysownik-hobbysta (więcej: http://ralph1989.deviantart.com oraz www.facebook.com/Ralph1989Arts) Zainteresowania: rysunek, wojskowość (szeroko pojęte zagadnienia współczesnej armii od strony uzbrojenia, zwłaszcza lotnictwo i technika rakietowa), polityka międzynarodowa, historia XX wieku.

Najpopularniejsze posty