O. Schröm, A.Röpke – Cicha pomoc dla nazistów – recenzja

Problem nierozliczenia nazistów za ich zbrodnie wojenne utrzymywał się przez cały XX wiek, a w niektórych przypadkach trwa nawet do dziś. Centrum Szymona Wiesenthala i „łowcy nazistów” wciąż poszukują zbrodniarzy wojennych rozsianych po całym świecie.

Ucieczki do Argentyny, Brazylii, Kanady czy innych państw świata nie byłyby możliwe, gdyby nie szerokie zaplecze finansowe, osobowe, a przede wszystkim prawne byłych zbrodniarzy. Piszą o tym Olivier Schröm oraz Andrea Röpke w publikacji zatytułowanej „Cicha Pomoc dla nazistów. Tajna działalność byłych SS-manów i neonazistów”. W 2015 r. za pośrednictwem Wydawnictwa Replika powyższa praca ukazała się na polskim rynku wydawniczym.

Tytułowa organizacja została założona przez księżną Helenę Elisabeth von Isenburg. Nieoficjalną działalność rozpoczęto już w 1946 r. i sprowadzała się do pomocy „byłym” nazistom w ucieczce do krajów Ameryki Południowej. Organizacja „Cicha Pomoc dla Jeńców Wojennych i Internowanych” została zarejestrowana po raz pierwszy 15 listopada 1951 r. w rejestrze stowarzyszeń. Kiedy księżniczce udało się zarejestrować Cichą Pomoc, jako stowarzyszenie pożytku publicznego, jej członkom było odtąd dużo łatwiej. Dzięki możliwości odliczania darowizn od podatku stowarzyszenie mogło pozyskiwać fundusze zarówno od osób prywatnych, jak i wielkich koncernów. Jego celem statutowym była „cicha, lecz aktywna pomoc dla wszystkich tych, którzy na skutek powikłań wojennych i powojennych, poprzez uwięzienie, internowanie lub inne, osobiście niezawinione okoliczności, utracili wolność.”

Przez ponad cztery dekady to nazistowskie stowarzyszenie funkcjonowało, jako organizacja pożytku publicznego rozwijając jednocześnie międzynarodową sieć brunatnej braci o kolejne pokolenia. Temat delegalizacji Cichej Pomocy omijany jest szerokim łukiem. Jak podano w odpowiedzi na zapytanie parlamentarne partii Zielonych: „Działalność stowarzyszenia jak do tej pory nie dała władzom powodu, by odwołać się do prawa dotyczącego stowarzyszeń”. Wśród osób, które chroniono i wspierano byli: Adolf Eichmann, Anton Malloth, Klaus Barbie czy Josef Mengele. Co musi się jeszcze wydarzyć, by władze wreszcie zaczęły działać i podejmować właściwe kroki wobec tego typu organizacji ?

Autorzy zwracają uwagę na Kościół Katolicki, który w osobie Ojca Świętego wstawiał się za zbrodniarzami niejednokrotnie. Podają przykład Waltera Rauffa, „wynalazcy” samochodowych komór gazowych, w których wymordowano ponad 180 tys. Żydów. Jego wiza, a także wiele innych była wystawiona przez Watykan. Schröm oraz Röpke przedstawiają kilkanaście takich przypadków. Z początku może to się wydawać niewytłumaczalne, jednak głębsza analiza pokazuje, iż Watykanowi tak mocno zależało na misjach w krajach Ameryki Południowej, że pozwalał dawnym nazistom i faszystom – pod warunkiem, że mieli poglądy antykomunistyczne – przybywać do wybranych krajów.

Nie bez winy pozostawał również kontrwywiad amerykański CIC. Zbrodniarze często byli uważani za ekspertów do spraw komunizmu, a informacje o nowym wrogu USA, czyli ZSRR były dla Amerykanów wówczas ważniejsze niż wymierzenie zbrodniarzom nazistowskim. Z reguły wywiad amerykański często posługiwał się pomocnikami Hitlera, jeśli chodziło o osiągnięcie celów politycznych USA. Ta wiedza była bezcenna zwłaszcza na początku zimnej wojny.

Książkę czyta się szybko, jednocześnie nie wywołuje chęci „odłożenia na bok”. Bogata bibliografia, fotografie świadczą o rzetelności w poszukiwaniu źródeł przez autorów. Praca jest godna polecenia każdemu czytelnikowi zainteresowanemu tematem samego Stowarzyszenia, a także historii Trzeciej Rzeszy i RFN.

Olivier Schröm – urodzony w 1964 r. dziennikarz i publicysta „Sterna”, „Zeit” i „Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung”. W 2010 r. założył przy tygodniku „Stern” zespół badający niewygodne tematy polityczne, sportowe, a także zagadnienia ekstremizmu i służb specjalnych.

Andrea Röpke – urodzona w 1965 r. politolog i dziennikarka, specjalista od ekstremizmów i neonazizmu. Jej reportaże na temat ekstremizmów ukazywały się w „Der Spiegel”, „Stern”, a także w niemieckiej telewizji. Jest członkiem Stowarzyszenia Ofiar Reżimu Nazistowskiego – Związku Antyfaszystek i Antyfaszystów.


574

 Autor: Olivier Schröm, Andrea Röpke

Tytuł: Cicha pomoc dla nazistów

 Wydawnictwo: Replika

Oprawa: miękka

Rok wydania: 2015

ISBN: 978-83-7674-464-3

Liczba stron: 312

Format: 145×205 mm

>>>Książkę można kupić u wydawcy tutaj<<<

Komentarze

Absolwent historii i politologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Zainteresowany geografią polityczną świata i aspektami działalności Unii Europejskiej. Jak sam podkreśla, jego konikiem jest historia III Rzeszy, a także kampanie wyborcze w USA.